Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Σαράντα οκτώ κύματα.


 
 
 
Το φύλλο που με σκοτώνει

εκείνο που άφησα στην άκρη,

γιατί ερωτεύθηκα μια παύση

κι είπα στη σκέψη να κρυφτεί

σε μια ανέμελη στιγμή.

Αριθμός κυμάτων σαράντα οκτώ,

πέρασαν κάποιες βάρκες

που μόνο τα χρώματά τους μέτρησα,

όνειρα τα ονόμασαν οι άνεμοι

με διάφορες παραλλαγές...

για να βρίσκομαι κοντά σου θάλασσα,

μ' ένα βότσαλο να βυθίζω τον καημό,

για να βρίσκομαι κοντά σου αγάπη

και να με ταξιδεύεις με το ίδιο πρόσωπο,

με την ίδια ελπίδα,

με το ίδιο ατρόμητο σκαρί...


24/05/2017


Λάσκαρης Π. Ζαράρης

Παρηγοριά στο αιώνιο φως του έρωτα.


Ένα μικρό μονοπάτι στις αναμνήσεις
ανοίγω με τη χαρά και τη λύπη σου,
κάθομαι ώρες κοντά στη θάλασσα
και διαβάζω τα κύματα στα χείλη σου.
Όπως διψώ για δροσιά, περιπλανιέμαι
με το παγούρι των ονείρων αδειανό,
που το γεμίζω με τις στάλες των ματιών σου,
στάλες πολύτιμες που αναβλύζουν στιγμές
όταν ο πόθος φτερουγίζει στα μαλλιά σου...
Η μουσική που σκορπά η αγάπη πιο δυνατή,
ο πόνος βουλιάζει στο περπάτημά σου,
το πιο αληθινό μυστήριο δίνεται στην ψυχή,
προσφορά ανέμων θαλασσινών,
οσμών λουλουδιών
κι ενός ανέμελου χρόνου,
που το άγγιγμα των δακτύλων στο δέρμα
δεν αποτελεί εφήμερη αίσθηση,
αλλά παρηγοριά στο αιώνιο φως του έρωτα.

24/05/2017

Λάσκαρης Π. Ζαράρης

Προς τον Γιάννη Ρίτσο.


Αγαπητέ Γιάννη,
ψάχνοντας μία χαμένη λέξη
στο λεξικό της θάλασσας,
άρχισα να βουλιάζω συγκινημένος
από το αξέχαστο γαλάζιο σου...
Κοιτούσα τον άλικο ουρανό,
συννεφιασμένο κύμα με παρέσερνε
στο σπίτι του Θεού.
Η σιωπηλή μιλιά των απόκρημνων βράχων
κι η μοναξιά σάλπιζε τη νιότη...
Έρωτας απόλυτος με άγγιζε
και χανόταν η φωνή σου
αναζητώντας ακόμη μια παραδοχή,
οι στίχοι ποτισμένοι με ομορφιά σκληρή,
έχτιζαν νεκρούς και ζωντανούς
στους φάρους της ψυχής σου.
Μάτια ανοιχτά σε φωτεινή ζωή,
καμιά προειδοποίηση απ' την καρδιά,
έσπερνε η ανάσα τη φωτιά,
τα βήματά μου λόξευαν
στον ρυθμό της ποίησής σου.

13/03/2017

Λάσκαρης Π. Ζαράρης

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

Για το ίδιο χρώμα πολεμούμε...





Πριν πω το καληνύχτα μου
ένα όνειρο έσταξε
από τα σύννεφα της ματαίωσης. 
Ήταν όμως τόσο σκοτεινά και περαστικά
που το φύσημα του έρωτα τα έσπρωχνε στη θάλασσα. 
Ε ουρανέ
τι δειλιάζεις
μήπως έχει αξία να ξεχωρίζεις 
τα πετούμενα από τα πλεούμενα; 
Για το ίδιο χρώμα πολεμούμε 
κι έτσι μάθαμε να χαμογελάμε της μοίρας
με το δάκρυ και τον πόνο
με το βρεγμένο ρολόι 
που μαστόρεψε η σιωπή
να χτυπάει κάθε λεπτό 
με τη θέρμη του φιλιού 
σε χείλη αγαπημένα.
18/05/2017
Λάσκαρης Π. Ζαράρης

ΤΟ ΧΕΡΙ ΨΗΛΑ.


Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ.


Παρουσίαση του νέου παραμυθιού της Σωτηρίας Κυρμανίδου.


Αποτελέσματα Πρώτου Διεθνούς Διαγωνισμού Ποίησης και Διηγήματος "Γ. Σεφέρης".

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Μετά από προσεχτική ανάγνωση των 715 κειμένων στην Ελληνική Γλώσσα που έλαβαν μέρος στον Πρώτο Διεθνή  Διαγωνισμό Ποίησης και Διηγήματος “Γιώργος Σεφέρης” (από τα οποία 470 είναι ποιήματα και 245 διηγήματα), η Επιτροπή για το Ελληνικό Τμήμα  (καθ. Vincenzo Rotolo, καθ. Παντελής Βουτουρής, καθ. Ines Di Salvo, Κώστας Χατζηαντωνίου- συγγραφέας) αποφάσισε ομόφωνα να απονεμηθούν τα εξής βραβεία:
Πρώτο Βραβείο Ποίησης
στο ποίημα Παρατηρήσεις και σχολιασμοί του Διονυσίου Σολωμού εκεί που μετέφραζε το Τεμάχιο του Μεταστασίου του Γιώργου Κεντρωτή

Δεύτερο Βραβείο Ποίησης
στο  ποίημα Ο Λύκος του Γιάννη Καλπούζου

Τρίτο Βραβείο Ποίησης
στο  ποίημα Λυπάμαι τα ποιήματα του Δημήτρη Γκόγκα

Πρώτο Βραβείο Διηγήματος
στο διήγημα Το Ηλιοτρόπιο της Μαρίας Τσιμά

Δεύτερο Βραβείο Διηγήματος
στο διήγημα Τα κίτρινα κουτιά του Θοδωρή Ηλιοπούλου

Τρίτο Βραβείο Διηγήματος
στο διήγημα «Νόστος» ή «Αούγκούστα» της Πηνελόπης Χριστοδούλου

εκ μέρους της Επιτροπής
Ines Di Salvo
Καθ. Νεοελληνικής Γλώσσας κ. Λογοτεχνίας - Πανεπιστήμιο του Παλέρμο Ιταλίας

6ος ΔΙΕΘΝΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΖΩΟΦΙΛΙΑΣ.





Ο διαγωνισμός αφορά στα είδη:
Ποίηση: 1 ποίημα (σε οποιαδήποτε μορφή ποιητικής έκφρασης) έως 32 στίχους
Διήγημα: 1 διήγημα έως 1200 λέξεις
Κάθε δημιουργός μπορεί να λάβει μέρος και στα δύο είδη.
Τα έργα θα πρέπει να είναι ανέκδοτα και αδημοσίευτα, ζωοφιλικού περιεχομένου, στη Νεοελληνική Γλώσσα, σε 5 αντίτυπα, με μονό διάστημα και γραμματοσειρά Arial μεγέθους 11.
Στη θέση του αποστολέα θα αναγράφεται μόνο το ψευδώνυμο, ενώ τα πλήρη στοιχεία των διαγωνιζομένων (όνομα, επίθετο, ψευδώνυμο, ηλικία, ταχυδρομική διεύθυνση, τηλέφωνα, e-mail και τίτλοι έργων) θα εσωκλείονται σε ένθετο σφραγισμένο φάκελο, στον οποίο θα αναγράφεται εξωτερικά το ψευδώνυμο και το είδος συμμετοχής.
Οι υποψήφιοι μπορούν να αποστείλουν τα έργα τους έως την 10η Ιουλίου 2017 (με απλή, όχι συστημένη επιστολή) στη διεύθυνση: Ηλέκτρας 5, 351 00, Λαμία. «Για τον 6ο Διεθνή Λογοτεχνικό Διαγωνισμό Ζωοφιλίας».
Θα απονεμηθούν Βραβεία, Έπαινοι, Τιμητικές Διακρίσεις, καθώς και το Βραβείο ‘‘Δήμητρα Καραφύλλη’’*
Η απονομή τους θα πραγματοποιηθεί στις 7 ή 8 Οκτωβρίου 2017, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων ζωοφιλίας που προγραμματίζει ο Φιλοζωικός Σύλλογος Φθιώτιδας σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας Π. Ε. Φθιώτιδας και τον Δήμο Λαμιέων (ομαδική εικαστική έκθεση, ομιλίες-διαλέξεις, εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας των Ζώων, παρουσιάσεις βιβλίων, εικαστικά και μουσικά δρώμενα κ. ά.)
Απαιτείται η φυσική παρουσία του διακριθέντος, ή εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου του.
Τα Πρώτα Βραβεία θα συνοδεύονται από εικαστικά έργα της Νίκης Βλάχου, ενώ τα Δεύτερα και τα Τρίτα Βραβεία θα συνοδεύονται από βιβλία.
Ενδέχεται έκδοση συλλογής των διακριθέντων έργων, η οποία θα πωλείται αποκλειστικά για τις ανάγκες των αδέσποτων τετράποδων φίλων μας, κοσμημένη με έργα καταξιωμένων εικαστικών.
Δημιουργός & επιμελήτρια διαγωνισμού: Νίκη Βλάχου
Για περισσότερες πληροφορίες: vlachoun@otenet.gr

* Βραβείο ‘‘Δήμητρα Καραφύλλη’’: Ένα νέο Βραβείο που θεσπίσαμε από πέρυσι στο διαγωνισμό μας για να τιμάμε τη μνήμη της Δήμητρας, της εξαίρετης και πολυβραβευμένης ποιήτριας, γραφίστριας (απόφοιτης Τμήματος Γραφιστικής Σχολής Δοξιάδη με καθηγητές τους διαπρεπείς εικαστικούς δημιουργούς Τάσσο, Μυταρά, Γράββαλο, Δεσκουλάκο, Κατσουλίδη, Βασιλειάδη κ. ά.), αγιογράφου, χαράκτριας, κατασκευάστριας μοναδικών χειροποίητων κοσμημάτων, ζωόφιλης, πρώτης νικήτριας του διαγωνισμού μας και, πάνω απ’ όλα, ΑΓΑΠΗΜΕΝΗΣ ΦΙΛΗΣ μας. Η Δήμητρα εξέδωσε εν ζωή τρεις ποιητικές συλλογές: ‘‘Στο βάθος κήπος’’, ‘‘Τρελή τυφλόμυγα’’ και ‘‘Γρήγορα στις οθόνες σας’’, ενώ μετά το ‘‘ταξίδι’’ της, εκδόθηκε η ‘‘Τελευταία χάρη’’.

Πέμπτη, 30 Μαρτίου 2017

ΣΤΙΣ 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΒΟΛΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΛΟΛΙΟΥ: "ΑΚΡΥΛΙΚΟ ΤΟΠΙΟ", ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΜΦΙΚΤΥΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.



Το βιβλίο της Εύας Λόλιου με τίτλο:
«Ακρυλικό τοπίο» (συλλογή διηγημάτων)
παρουσιάζεται από τις εκδόσεις της Αμφικτυονίας Ελληνισμού
και την ίδια τη συγγραφέα,
το Σάββατο 8 Απριλίου 2017, ώρα 7:30 μ.μ.
στον Πολυχώρο Τέχνης του Ωδείου Φουντούλη
(Αντωνοπούλου 17, ανάμεσα από Δημητριάδος και Ιάσονος)
στον Βόλο.

Την εκδήλωση θα συντονίσει ο Ιωάννης Γκλάβατος, μέλος του Δ.Σ. του Θρησκευτικού- Φιλοσοφικού συλλόγου «Τρεις Ιεράρχες».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

-  Θεόδωρος Σαντάς, ποιητής, μαθηματικός, πρώην     Πρόεδρος της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος.
-  Λάσκαρης Ζαράρης, ποιητής, συγγραφέας, μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών.

Διηγήματα και αποσπάσματα του βιβλίου θα διαβάσουν οι:

-  Ηλίας Παπακωνσταντίνου, ποιητής, Γενικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών.
-  Δήμητρα Σαντά, θεατρολόγος, εκπαιδευτικός, ποιήτρια.
-  Κώστας Γραμματικόπουλος, συγγραφέας, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών.
 -  Μίκα Μαυρογιάννη, συγγραφέας, ποιήτρια, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΟΥ ΛΑΣΚΑΡΗ Π. ΖΑΡΑΡΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΑΣ Γ. ΚΟΥΤΡΟΛΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ 2ΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ.





Στα πλαίσια του 2ου Φεστιβάλ παιδικού και εφηβικού βιβλίου το οποίο θα πραγματοποιηθεί στον Βόλο, την Πέμπτη 6 Απριλίου 2017, 12-13 το μεσημέρι, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Νέας Ιωνίας Βόλου, οι συγγραφείς Λάσκαρης Π. Ζαράρης και Ιωάννα Γ. Κουτρολού θα πραγματοποιήσουν κοινή ομιλία και βιωματική παρουσίαση, σε μαθητές δημοτικού και γυμνασίου με βασικό άξονα τα δύο τους βιβλία: «Το νησί και το αθάνατο νερό» - Ήρα Εκδοτική και «Ο Ωκεανούλης» - Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη.

Μέσω των βιωματικών δραστηριοτήτων και του θεατρικού διαλόγου, θα συζητήσουν με μαθητές κι εκπαιδευτικούς τα θέματα που πραγματεύονται τα δύο βιβλία με στόχο τον προβληματισμό και την ανάπτυξη διαλόγου μαζί με τους μαθητές. Έτσι λοιπόν θα αναλυθεί η κατακτητική τάση του ανθρώπου στη φύση, πώς συντελείται σήμερα, αλλά και οι δυσκολίες του δρόμου τής αυτογνωσίας, που μας οδηγεί σταδιακά στην προσωπική ελευθερία. Επίσης, θα αναζητηθούν οι επιθυμητές στάσεις που εξασφαλίζουν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της φιλίας, της αλληλεγγύης και της αυτογνωσίας, ως μορφές του υπαρκτού ανθρωπισμού.

Τέλος, στις βιωματικές δραστηριότητες συμπεριλαμβάνεται θεατρικός διάλογος μεταξύ των ηρώων των δύο βιβλίων, ώστε μέσω της ομαδοποίησης να γίνουν αντιληπτές οι παραπάνω έννοιες και άλλες συμμετοχικές δραστηριότητες.

Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΑΜΦΙΚΤΥΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017

Ο ΒΟΛΟΣ ΤΙΜΑ ΤΟΝ ΠΑΝΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΜΕ ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑ.





ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ
«ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΡΑΙΒΙΑ»
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΜΣΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
The Network of Associations of the Prefecture of Elassona and Overseas
emigrants "Perrevia", Secondary Non Governmental Organization, ELASSONA LARISAS -GREECE
E-Mail: info@diktioelassonas.gr
ΤΗΛ.ΕΠΙΚ.: Πρόεδρος:6974-881944 FAX: 24210-71200


ΔΙΚΤΥΟ "ΠΕΡΡΑΙΒΙΑ"                                                                                                         ΒΟΛΟΣ 20-3-2017 
Τομέας Πολιτισμού                                                                                                             ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ. 1474/20  -3-2017
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
"Μέρες Μουσικής στην πόλη των Αργοναυτών"
Ο Βόλος και η Μαγνησία τιμούν τον εξαίρετο καλλιτέχνη  Πάνο Κόκκινο
Σε μια μεγάλη συναυλία με τα ομορφότερα Ελληνικά τραγούδια που θα ερμηνεύσει ο ίδιος
Πολυβραβευμένος καλλιτέχνης των Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης
Τετάρτη 22 Μαρτίου 2017 και ώρα 8.00 μ.μ.
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΙΩΝΙΑΣ ΒΟΛΟΥ
Στη διεύθυνση Ορχήστρας ο Τόλης Κόκκινος
Τραγουδούν μαζί του ο Τζίνο Κόκκινος και η Μαρία Καργαδούρη
Άρχισε η διάθεση των προσκλήσεων
                           

Όλα είναι έτοιμα για μια  μαγική και συγκινησιακά φορτισμένη βραδιά  που θα ζήσει το φιλόμουσο κοινό του Βόλου την Τετάρτη 22  Μαρτίου  2017 και ώρα 8.00 μ.μ, στο Πολιτιστικό Κέντρο Ν. Ιωνίας Βόλου , που θα είναι αφιερωμένη στον  σπουδαίο συντοπίτη μας καλλιτέχνη και  ερμηνευτή  , Πάνο Κόκκινο, ως ένδειξη τιμής προς έναν σημαντικό άνθρωπο, που υπηρέτησε με τόση ευπρέπεια και αξιοπρέπεια την ποιοτική Ελληνική μουσική  και βραβεύτηκε επανειλημμένα στα Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού Θεσσαλονίκης , τις εποχές που αυτό αποτελούσε ορόσημο  στον Ελληνικό χώρο και συμμετείχαν όλοι οι μεγάλοι συνθέτες και δημιουργοί  , που διαμόρφωσαν στη συνέχεια το νεότερο μουσικό μας πολιτισμό.

Σημειώνεται ότι όσοι τυχεροί θα παραβρεθούν στην εκδήλωση αυτή την επόμενη Τετάρτη 22 Μαρτίου 2017, που έχει συμβολική τιμή εισόδου επτά (7) ευρώ, , θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τον  Πάνο Κόκκινο , να ερμηνεύει με τον δικό του μοναδικό τρόπο τις μεγάλες του επιτυχίες, που κέρδισαν βραβεία και διακρίσεις στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ,  αλλά και τραγούδια των μεγαλύτερων Ελλήνων συνθετών ,με τους οποίους έχει συνεργαστεί στη μεγάλη του -και άκρως επιτυχημένη-  πορεία των 60 χρόνων στο Ελληνικό τραγούδι.
Τον συνοδεύουν σε αυτό το θαυμάσιο μουσικό πρόγραμμα οι ερμηνευτές Τζίνο Κόκκινος και Μαρία Καργαδούρη,
ενώ  τα κείμενα και την παρουσίαση της εκδήλωσης έχουν αναλάβει οι ηθοποιοί Μπέττυ Νικολέση και Βλάσης Ζώτης.
Την εκδήλωση , συνδιοργανώνουν, στα πλαίσια σειράς μεγάλων εκδηλώσεων με τίτλο "Μέρες Μουσικής στην πόλη των Αργοναυτών" ,  ο Σύλλογος  Ελασσονιτών Ν. Μαγνησίας , το παγκόσμιο Δίκτυο "ΠΕΡΡΑΙΒΙΑ"-Δευτεροβάθμιος Φορέας  Πολιτισμού και Επιστημών και ο Σύλλογος Φίλων Μουσικής  Βόλου,  για να τιμηθεί με τον καλύτερο τρόπο και όπως του αξίζει, ένας σοβαρός και εξαίρετος καλλιτέχνης  ,που δικαιούται από όλους μας και της αναγνώρισης και του σεβασμού, όπως είναι ο Πάνος Κόκκινος .
Η εκδήλωση αυτή είναι η τρίτη κατά σειρά ,στα πλαίσια των εκδηλώσεων "Μέρες Μουσικής στην πόλη των Αργοναυτών" ,ενώ προηγήθηκαν  οι εκδηλώσεις τιμής προς τον Γιάννη Σπανό και Σταύρο Κουγιουμτζή , που ενθουσίασαν όσους τις παρακολούθησαν , για την ποιότητα και την αισθητική τους.
Την καλλιτεχνική διεύθυνση της ορχήστρας θα έχει ο Τόλης Κόκκινος ,ενώ στο μεγάλο αυτό γεγονός συμμετέχει η Χορωδία Ενηλίκων "ΙΩΝΙΑ" , με μαέστρο την Κορνηλία Φραγκογιάννη.
ΟΡXΗΣΤΡΑ:
Πιάνο-Καλλιτεχνική διεύθυνση:Τόλης Κόκκινος

Μπουζούκι: Κώστας Δρακούλης
Μπουζούκι: Στέφ. Βάτσιος
Κιθάρα : Δημ. Νάσιος
Μπάσο:Κώστας Χαλάτσης
Ντράμς : Άγγελος Τσιριγωτάκης 

Εισιτήρια προπωλούνται στην συμβολική τιμή των 7 ευρώ από τα εξής σημεία :
Δισκοπωλείο CLASSIC-Ερμού 187 -Βόλος -τηλεφ. 24210-20059,
Μουσικός Οίκος ΚΕΧΑΪΔΗ -28ης Οκτωβρίου 118Α-Τηλεφ. 24210-37891 
Χορωδία "ΙΩΝΙΑ" στο Πολιτιστικό Κέντρο Ν.Ιωνίας Βόλου Τηλέφ. 6940-997748
Ν. ΑΓΧΙΑΛΟΣ - Βιβλιοπωλείο  "Ο Μικρός Πρίγκηπας" - Οδός 30ης Ιούλιου 76 , κ. Χαντή
και  στον Σύλλογο Ελασσονιτών Ν. Μαγνησίας Τηλέφ. 6974-881944.

 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Κων. Σκριάπας Τηλ. 6974-881944, -Δίκτυο «ΠΕΡΡΑΙΒΙΑ» -Σύλλογος Ελασσονιτών Ν. Μαγνησίας.


Με Εκτίμηση
Για το Δ.Σ .του Δικτύου «ΠΕΡΡΑΙΒΙΑ»

Ο πρόεδρος
 Ο  Αντιπρόεδρος Α΄
Σκριάπας Κων/νος
Θωμάς Αστερίου
Οικονομολόγος, Σύμβουλος Ανάπτυξης
Οικονομολόγος

Κυριακή, 12 Μαρτίου 2017

Κριτική παρουσίαση του βιβλίου της Σοφίας Κανταράκη: «Κοινωνίας δρώμενα στον Παπαδιαμάντη, ζητήματα κοινωνικού και εκπαιδευτικού προβληματισμού», 113 σελίδες, Ήρα Εκδοτική, Βόλος, 2017.




   Πριν επιχειρήσω με τη δική μου οπτική γωνία μία κριτική προσέγγιση των δέκα μελετών της Σοφίας Κανταράκη οι οποίες περιέχονται στο παρόν βιβλίο, θα κάνω την εξής διευκρίνιση: είναι η πρώτη φορά που επικεντρώνω την προσοχή μου σ’ ένα κείμενο που δεν αφορά πρωτογενή έντεχνο λόγο και μυθοπλαστική λογοτεχνία (ποίηση, διήγημα, παραμύθι, κ.τ.λ.), όπου θα μπορούσα να ανταποκριθώ σχετικά επιτυχημένα με ένα άρθρο μου. Επειδή το έργο που έχω ανά χείρας αφορά ένα σύνολο μελετών, που η σφαιρική θεώρηση του συγγραφέα δεν μου αφήνει πολλά περιθώρια για συμπληρώσεις ή έστω για εύστοχες παρατηρήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να ανοίξουν έστω ένα μικρό παράθυρο στη ζωή και στο έργο μιας από τις μεγαλύτερες μορφές της εγχώριας λογοτεχνικής παραγωγής, όπως είναι ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.
   Μολονότι τυγχάνω πιστός προσκυνητής του γλαφυρού λόγου του κυρ-Αλέξανδρου και εραστής των λαϊκών πρωταγωνιστών του, το ζητούμενο ή αν θέλετε ο στόχος ώστε να σταθεί ικανοποιητικά η άποψή μου απέναντι στις εμπεριστατωμένες μελέτες της Σοφίας Κανταράκη, θα ήταν μια εκ βαθέων αναζήτηση και εξέταση στο «αν το βιβλίο αυτό συνιστά μεγάλη συμβολή στην κατανόηση της ζωής και του έργου του γνωστού κοσμοκαλόγερου». Προσπάθεια ή δοκιμή η οποία θα απαιτούσε εξ αρχής τη διασταύρωση βιβλιογραφικών πηγών και θα οδηγούσε στην εξαγωγή συμπερασμάτων μέσα από τον συσχετισμό των υπαρχόντων μελετών. Δεν θα ήταν φρόνιμο να έχω μια τέτοια φιλοδοξία εφόσον θα μπορούσε να ανταποκριθεί καλύτερα ένας φιλόλογος, που επιπροσθέτως διαθέτει και τα κατάλληλα επιστημονικά εφόδια, έστω και αν η συγγραφική εμπειρία μπορεί να οδηγήσει κάποιον να πιστεύει ότι θα επιτύχει αναλαμβάνοντας ένα τόσο σοβαρό εγχείρημα ως ερευνητής.
   Θα γράψω λοιπόν ως αναγνώστης, που για πρώτη φορά διάβασε ένα βιβλίο μελετών για έναν από τους πιο αγαπημένους του συγγραφείς, τον οποίο είχε μάλιστα ως πρότυπο στην αρχή της συγγραφικής του δοκιμασίας. Πρώτα θα εξετάσουμε τους λόγους που η εκπαιδευτικός Σοφία Κανταράκη πήρε το μολύβι και άρχισε να γράφει. Να εικάσουμε ότι το έκανε από απλή φιλοδοξία ή από εσωτερική ανάγκη να αφήσει κάτι αξιόλογο στις επερχόμενες γενιές; Όπως είναι ευρέως γνωστό, ακόμη και αν έχει πεθάνει ο συγγραφέας, συνεχίζει να ζει μέσα από το έργο του και μέσα από τη σκέψη των αναγνωστών του. Η προσπάθειά της όμως, κρίνω, πως δεν είχε το παραμικρό εγωιστικό κίνητρο, αν δώσουμε τη δέουσα σημασία στην ψυχική χαρά που δημιουργεί κάθε είδους προσφορά και ευεργεσία στους συνανθρώπους μας.
   Αφήνοντας στην άκρη οποιεσδήποτε ανυπόστατες σκοπιμότητες και λειτουργώντας παράλληλα με τη σκέψη ενός καλού εκπαιδευτικού, που θεωρεί το επάγγελμά του όχι απλώς βιοπορισμό με πιστή εφαρμογή των οδηγιών του Υπουργείου Παιδείας αλλά εξαιρετικής σημασίας λειτούργημα, είμαστε σε θέση να προσεγγίσουμε ολοκληρωτικά τη συγγραφική φυσιογνωμία της ιστορικού-φιλολόγου Σοφίας Κανταράκη, από την οποία γεννήθηκε αυτό το καλοδουλεμένο και όμορφο βιβλίο. Άλλωστε, το ενδιαφέρον της φανερώνεται ευθαρσώς στη μελέτη της για την περιγραφικότητα και την εικονοποιοία του Παπαδιαμάντη ως κριτήριο φιλαναγνωσίας: «Μέσα από τις διαδρομές στα παπαδιαμαντικά μονοπάτια είναι βέβαιο ότι οξύνεται και παράλληλα διευρύνεται η αναγνωστική ικανότητα των μαθητών και, μέσω της αναγνωστικής τους περιπλάνησης, επιτυγχάνεται παράλληλα η αισθητική απόλαυση». Σε άλλο σημείο της ίδιας μελέτης, αναρωτιέται: «ποια στοιχεία, όμως, είναι εκείνα που επιτρέπουν στον μαθητικό ψυχισμό να επηρεαστεί και να γίνει δεκτικός σε αναγνωστικές διαδρομές που, ενδεχομένως, θα τον σαγηνεύσουν, αλλά και παράλληλα θα τον ταρακουνήσουν από τη γραμμικότητα της σχολικής προγραμματισμένης πορείας;».
   Με απλά λόγια, η Σοφία έχει μεράκι και αγάπη που περισσεύουν ώστε να μπορεί να διεισδύσει στον κόσμο του κυρ-Αλέξανδρου, έχοντας ταυτόχρονα και το πλεονέκτημα της κοινής καταγωγής, το οποίο και της έδωσε εντυπωσιακά πετάγματα στους τόπους και τους χώρους όπου έζησαν οι πρωταγωνιστές του Παπαδιαμάντη, για να μπορέσει να κατανοήσει σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα τους, και να ερμηνεύσει τα λόγια και τις πράξεις τους μέσω των κοινωνικών και ηθικών αντιλήψεων και πεποιθήσεων που επικρατούσαν εκείνη την εποχή. Οικολογική ευαισθησία και υπέρμετρη φυσιολατρία που διοχετεύεται στα ίδια βουνά, στα ίδια ακρογιάλια, στις ίδιες πηγές, στα ίδια περβόλια, στα ίδια βράχια, στα ίδια κυπαρίσσια, σε κάθε σχήμα και μορφή,  με την ιδιοτυπία που τους χάρισε ο Θεός. Τα ίδια καλντερίμια πάλλονταν στο νου του αξιομνημόνευτου συγγραφέα και συνεχίζουν να πάλλονται στο νου της μελετήτριάς του, ζώσες και αμείλικτες αλήθειες, που δεν σε αφήνουν να κοιμηθείς γαλήνια τις νύχτες αν δεν τις φωτίσεις με τη δική σου ξεχωριστή ματιά.
   Και άραγε, ποιο είναι το παρόν και ποιο το παρελθόν που εικονίζεται στο έργο του, όταν επαναστατεί αρνούμενος τις απάνθρωπες κοινωνικές συμβάσεις και φτάνει μέχρι στο σημείο να υποστηρίξει τον πολιτικό γάμο, αυτός ο θεοσεβούμενος άνθρωπος εν έτει 1896 (στο διήγημα «Χωρίς στεφάνι»), αποδεικνύοντας έμπρακτα την ευσπλαχνία του σε όλους τους κοινωνικά αδικημένους και ιδιαίτερα στις ανύπαντρες γυναίκες που θεωρούνταν «μιάσματα» της κοινωνίας. Μήπως τελικά ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης είναι πιο διαχρονικός, προοδευτικός, διορατικός, πιο σύγχρονος κι από τους συγγραφείς των ημερών μας, αν αφαιρέσουμε κάποιες κοινωνικές και πολιτιστικές συνιστώσες εκείνης της εποχής: το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, την οικονομική δυσπραγία, την τυπολατρική θρησκευτική προσήλωση, τον θεσμό της προίκας και κάποιες δεισιδαιμονίες; Μήπως όμως, από τότε δεν έχει αλλάξει κάτι στα πολιτικά ήθη -όπως εύλογα συμπεραίνουμε διαβάζοντας τα αποσπάσματα που μας παρατίθενται από το διήγημα: «Χαλασοχώρηδες»-, και ο Έλληνας εν όψει των εκλογών δεν είχε ούτε απόκτησε ποτέ πολιτική συνείδηση και ζούσε και ζει ακόμη σ’ ένα διεφθαρμένο πολιτικό περιβάλλον, από το οποίο υπήρξαν στιγμές που επωφελήθηκε προσωπικά αλλά και κάποιες στιγμές που αδικήθηκε; Δεν βρισκόμαστε σήμερα στο ίδιο σημείο, όταν το 1893 ο Τρικούπης δήλωνε στη Βουλή: «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν», ενώ είχε ήδη επικρατήσει ο δικομματισμός και οι πολιτευόμενοι γνώριζαν καλά την ψυχολογία του όχλου, ξεγελώντας με μύρια τεχνάσματα τον κακόμοιρο λαό;
   Θα διαπιστώσουμε λοιπόν έκπληκτοι, ότι μέσα από την πληθώρα των ανθρώπινων τύπων που μας παρουσιάζει ο κυρ-Αλέξανδρος ξεπηδούν πρόσωπα της πεζής καθημερινότητάς μας, με τα οποία κάποτε συναναστραφήκαμε και αποτελούν το παρελθόν μας ή τα έχουμε ορίσει μέσα στο περίγραμμα της ζωής μας και αποτελούν  τους συγγενείς μας ή τους φίλους μας μέσα στο ρέον παρόν μας, και κάλλιστα θα μπορούσαμε να  τους επαναεφεύρουμε και να τους επαναπροσδιορίσουμε ως σύγχρονους και γνήσιους παπαδιαμαντικούς ήρωες, αισθανόμενοι την τραγικότητα της ύπαρξής τους. Και αυτό ακριβώς, γιατί ο Παπαδιαμάντης δεν στάθηκε στην επιφάνεια και μας μίλησε στην ψυχή, αποκαλύπτοντας την μεγάλη παγκόσμια ανθρώπινη περιπέτεια και συνοψίζοντας την σε μικρές ιστορίες-αριστουργήματα του λόγου. Γυναίκες που βγάζουν με κάθε ευκαιρία τα άγριά τους ένστικτα, διαπράττοντας ασυνείδητα μητρικά εγκλήματα με την εξαπόλυση αρών ή προχωρώντας σε πιο επικίνδυνα μονοπάτια, αφαιρώντας τη ζωή από τα παιδιά τους επειδή δεν μπορούν να τα θρέψουν και το μέλλον τους προοιωνίζεται να είναι μέσα στη φτώχεια και τη δυστυχία).
   Άρα, η Σοφία Κανταράκη πρέπει να συνειδητοποίησε αρχικά την ευθύνη και το βάρος που επωμίζεται και αργότερα να προχώρησε με αφοσίωση στη συγγραφή αυτού του βιβλίου, έχοντας πίστη στην επιστημονική της κατάρτιση. Αν και εδώ έχουμε τη συλλογή άρθρων που συνέγραψε η ίδια σε διαφορετικές χρονικές περιόδους -έχουμε και μία εισήγηση σε συνέδριο-, γεγονός που ενισχύει αυτό που προείπα, ότι η ζωή και το έργο του Παπαδιαμάντη την απασχολούν εδώ και χρόνια ως βιωματική αναγνωστική εμπειρία με τους μαθητές της αλλά και ως ιερή υποχρέωση που πρέπει να αναλαμβάνει ένας μορφωμένος άνθρωπος και μάλιστα συντοπίτης της μεγάλης αυτής συγγραφικής μορφής, για να φωτίσει τη ζωή και το έργο του με τη δική του ξεχωριστή ματιά.
   Όλοι μπορούμε να διδαχτούμε πολλά από τη ζωή και το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: συγγραφείς, εκπαιδευτικοί, φοιτητές, μαθητές. Τα αμέτρητα φανταστικά πλάσματα τα οποία περιγράφονται με απίστευτη ζωντάνια μπροστά μας -τα ονομαζόμενα «κρούσματα»-, αντλούνται από την ανεξάντλητη πηγή της νεοελληνικής λαϊκής μυθολογίας. Οι πρωτόγνωρες λέξεις μάς ωθούν ασυναίσθητα στο να ξεκινήσουμε μια έρευνα, πιστεύοντας ακράδαντα ότι η ιδιορρυθμία της γλώσσας με την οποία εκφράζεται ο κυρ Αλέξανδρος δεν αποτελεί ισχυρό επιχείρημα όσων διατείνονται ότι είναι υπαρκτό το πρόβλημα της δυσκολίας και αδυναμίας των μαθητών να προσλάβουν τα νοήματα και τα μηνύματα των κειμένων του. Το χρησιμοποιούν στην ουσία ως δικαιολογία για να εξοβελίσουν από την εκπαίδευση έναν ζωντανό θησαυρό της γλώσσας μας, χάρις τον οποίο τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν δημιουργικά τη φαντασία τους και να χαρούν τη λογοτεχνική τέρψη, που δεν αφήνεται να λειτουργήσει αβίαστα λόγω των φορτωμένων σχολικών προγραμμάτων και των χωρίς ευελιξία διδακτικών μεθόδων.
   Κι αν η αποπνευματοποίηση της εποχής μας και ο ακόρεστος υλισμός καρφώνουν κυρίως τα όνειρα των νέων σ’ ένα μέλλον, σανίδα θαλασσοταραγμένη ενός ναυαγισμένου καραβιού, που και που βγαίνουν στο φως ανάλογα έργα -όπως της Σοφίας-, σποραδικές νιφάδες να καλύψουν το μαύρο του τοπίου με το λευκό του πνεύματος, αρκεί να είναι έτοιμοι από καιρό οι πεινασμένοι της αλήθειας, για να αρπάξουν την ευκαιρία και να βυθιστούν σ’ ένα ωφέλιμο ταξίδι γνώσεων, χωρίς ν’ αφήνουν πίσω τους μετανιωμένοι τον παλιό τους εαυτό.
   Μην λησμονάμε ότι «οι σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες μάθησης βλέπουν τον καθηγητή συνεργάτη του μαθητή και τον μαθητή συνδημιουργό της γνώσης», όπως γράφει η Σοφία Κανταράκη στη σελίδα 88 της μελέτης της με τίτλο: «Το σχολικό ανάγνωσμα στον Παπαδιαμάντη». Αυτή την κατάληξη θα είχε άλλωστε και μία κριτική προσέγγιση, κατά την οποία ο υποφαινόμενος δεν έχει κανέναν δισταγμό να διατυπώσει με ειλικρίνεια και θάρρος τη γνώμη του, ότι η συγγραφέας πέτυχε τον άμεσο και απώτερο στόχο της. Αυτός που δεν γνώριζε αρκετά για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη να λάβει ένα είδος βοήθειας για να αναζητήσει κάποια πράγματα περισσότερο, διαβάζοντας διηγήματά του ή επισκεπτόμενος τη νήσο Σκιάθο για να έρθει σε επαφή με το φυσικό περιβάλλον που τον ενέπνευσε, και αυτός που γνώριζε πολλά, να διακρίνει κάποιες φωτοσκιάσεις της ζωής και του έργου τού άφταστου συγγραφέα -έστω απειροελάχιστες-, που του είχαν διαφύγει ή δεν τον είχαν κατευθύνει στο να τις φανταστεί οι μελετητές του Παπαδιαμάντη, με το έργο του οποίου ασχολήθηκαν με ψυχική ζέση και θαυμασμό.

12/03/2017

Λάσκαρης Π. Ζαράρης
Ποιητής-συγγραφέας-βιβλιοκριτικός